Nguyên nhân khiến dự án xây dựng bị kéo dài không chỉ đến từ thời tiết hay thiếu nhân công. Trên thực tế, tiến độ công trình chịu ảnh hưởng bởi hàng loạt yếu tố từ thiết kế, vật liệu, tài chính đến năng lực quản lý thi công. Chỉ cần một mắt xích gặp vấn đề, toàn bộ kế hoạch có thể bị chậm hàng tuần, thậm chí hàng tháng. Vậy đâu là những nguyên nhân phổ biến nhất và làm thế nào để hạn chế rủi ro này? Hãy cùng Xây dựng Khải Minh tìm hiểu qua bài viết dưới đây.
7 nguyên nhân khiến dự án xây dựng bị kéo dài
Tiến độ thi công chịu tác động bởi nhiều yếu tố diễn ra đồng thời trong suốt quá trình triển khai dự án. Trên thực tế, nguyên nhân khiến dự án xây dựng bị kéo dài ngoài đến từ các yếu tố khách quan như thời tiết thì còn xuất phát từ khâu thiết kế, quản lý, cung ứng vật tư và tài chính. Dưới đây là 7 nguyên nhân phổ biến nhất khiến nhiều công trình không thể hoàn thành đúng kế hoạch.
Tiến độ thi công chịu ảnh hưởng đồng thời bởi nhiều yếu tố khác nhau
Hồ sơ thiết kế thiếu đồng bộ hoặc thay đổi nhiều lần
Đây là một trong những nguyên nhân chậm tiến độ công trình phổ biến nhất, đặc biệt ở các dự án triển khai gấp hoặc chưa hoàn thiện đầy đủ hồ sơ thiết kế trước khi khởi công. Trong quá trình thi công, chỉ cần bản vẽ kết cấu, kiến trúc và hệ thống MEP không thống nhất cũng đủ khiến công trường phải tạm dừng để xử lý. Thực tế thường gặp là dầm kết cấu xung đột với đường ống kỹ thuật, kích thước ô chờ không đúng hoặc thiếu bản vẽ chi tiết cho một số hạng mục.
Ngoài ra, chủ đầu tư liên tục điều chỉnh phương án thiết kế cũng tạo ra hiệu ứng dây chuyền. Mỗi thay đổi đều cần trải qua các bước:
- Thiết kế lại.
- Thẩm tra và phê duyệt.
- Điều chỉnh biện pháp thi công.
- Cập nhật khối lượng vật tư.
- Triển khai thi công lại nếu hạng mục đã thực hiện.
Trên thực tế, mỗi lần điều chỉnh thiết kế thường mất từ 7–15 ngày để hoàn tất thiết kế, thẩm tra và phát hành bản vẽ mới. Nếu hạng mục đã thi công, thời gian tháo dỡ và thi công lại có thể kéo dài thêm 1–4 tuần, tùy quy mô công việc. Đối với nhà cao tầng, thay đổi thiết kế tại một tầng điển hình còn ảnh hưởng đến toàn bộ các tầng phía trên do phải cập nhật lại bản vẽ kết cấu, kiến trúc và MEP, khiến tiến độ tổng thể có thể lùi từ vài tuần đến hơn một tháng.
Thiếu vật liệu hoặc vật liệu cung ứng không đúng kế hoạch
Một công trường chỉ có thể duy trì tiến độ khi chuỗi cung ứng vật tư hoạt động ổn định. Nếu vật liệu đến chậm hoặc không đủ số lượng theo kế hoạch, toàn bộ dây chuyền thi công sẽ bị gián đoạn. Những trường hợp thường gặp gồm:
- Thép xây dựng giao chậm.
- Bê tông thương phẩm không được cấp đúng thời điểm.
- Vật liệu hoàn thiện nhập khẩu về trễ.
- Thiếu kính, nhôm hoặc thiết bị cơ điện.
- Nhà cung cấp không đáp ứng đủ sản lượng.
Khác với nhiều ngành nghề khác, các hạng mục xây dựng có tính phụ thuộc rất cao. Phần việc phía sau chỉ được triển khai khi hạng mục phía trước hoàn thành.
Ví dụ, nếu thép cột hoặc thép sàn giao muộn 5 ngày, toàn bộ công tác lắp dựng cốt thép, cốp pha, đổ bê tông, bảo dưỡng bê tông và tháo cốp pha đều phải lùi theo. Với chu kỳ thi công sàn của nhà cao tầng thường khoảng 5–7 ngày/tầng, chậm giao thép một tuần có thể khiến toàn bộ tiến độ phần thân lùi ít nhất 1 chu kỳ thi công, chưa kể thời gian điều chỉnh kế hoạch của các đội cơ điện và hoàn thiện.
Chậm cung ứng thép, bê tông hoặc vật tư có thể làm gián đoạn toàn bộ chuỗi thi công trên công trường
Năng lực quản lý của nhà thầu chưa đáp ứng yêu cầu
Nhiều người cho rằng tiến độ phụ thuộc chủ yếu vào số lượng nhân công. Trên thực tế, khả năng quản lý mới là yếu tố quyết định công trường có vận hành hiệu quả hay không.
Như đội MEP chưa hoàn thành hệ thống điện âm tường nhưng đội hoàn thiện đã tiến hành trát tường. Khi phát hiện sai sót, toàn bộ khu vực này phải đục phá, lắp đặt lại hệ thống kỹ thuật rồi mới hoàn thiện lần hai.
Một lỗi tổ chức như vậy có thể làm mất 3–7 ngày đối với một tầng và kéo dài hơn nếu xảy ra đồng thời ở nhiều khu vực. Ngoài thời gian thi công lại, dự án còn phát sinh thêm chi phí vật tư, nhân công và công tác nghiệm thu.
Thiếu nhân công hoặc nhân lực không ổn định
Nguồn nhân lực là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất thi công. Khi lực lượng lao động không được đảm bảo, khối lượng công việc hoàn thành mỗi ngày sẽ giảm đáng kể.
Một số nguyên nhân khiến dự án xây dựng bị kéo dài thường gặp gồm:
- Thiếu đội thi công lành nghề.
- Công nhân nghỉ việc hàng loạt.
- Nhà thầu phụ không huy động đủ nhân lực.
- Điều chuyển công nhân sang công trình khác.
- Thiếu kỹ sư giám sát hiện trường.
Cụ thể một đội thi công cốp pha được bố trí 30 công nhân để hoàn thành khoảng 450 m² sàn trong 5 ngày. Nếu chỉ huy động được 20 người, năng suất có thể giảm khoảng 25–35%, khiến thời gian hoàn thành kéo dài lên 7–8 ngày.
Điều này cũng đồng nghĩa chu kỳ thi công của mỗi tầng bị kéo dài thêm 2–3 ngày. Với tòa nhà 20 tầng, nếu tình trạng này diễn ra liên tục, tổng tiến độ phần thân có thể chậm thêm 40–60 ngày.
Thiếu nhân lực hoặc điều phối lao động không hợp lý làm giảm năng suất và kéo dài thời gian thi công
Điều kiện thời tiết và mặt bằng thi công không thuận lợi
Đây là nhóm nguyên nhân khiến dự án xây dựng bị kéo dài khách quan nhưng có tác động rất lớn đến tiến độ nếu không được tính toán từ đầu.
Không chỉ mưa lớn, nhiều điều kiện khác cũng ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình thi công như:
- Mưa kéo dài.
- Gió mạnh.
- Nắng nóng cực đoan.
- Công trường ngập nước.
- Địa chất yếu.
- Mặt bằng chưa bàn giao đầy đủ.
Trong trường hợp khảo sát địa chất chưa đầy đủ, khi thi công phát hiện nền đất yếu hơn dự kiến, chủ đầu tư có thể phải chuyển từ móng nông sang móng cọc hoặc bổ sung giải pháp gia cố nền. Nguyên nhân này sẽ khiến phát sinh thiết kế và thẩm tra, có thể kéo dài thời gian thi công phần móng thêm 1–2 tháng, tùy quy mô công trình.
Chủ đầu tư thay đổi yêu cầu trong quá trình thi công
Thay đổi phương án sau khi công trình đã triển khai là một trong những nguyên nhân khiến nhiều dự án xây dựng bị kéo dài. Mỗi thay đổi đều kéo theo nhiều công việc liên quan như:
- Thiết kế lại.
- Xin phê duyệt điều chỉnh.
- Cập nhật dự toán.
- Đặt hàng vật tư mới.
- Thi công lại các hạng mục đã hoàn thành.
Chậm giải ngân và thiếu nguồn vốn
Tiến độ thi công chỉ được duy trì khi dòng tiền được đảm bảo liên tục. Nếu chủ đầu tư chậm giải ngân hoặc nguồn vốn bị gián đoạn, hàng loạt hoạt động trên công trường sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Trong thực tế, nhiều nhà cung cấp chỉ giao hàng sau khi nhận đủ tiền hoặc theo đúng tiến độ thanh toán trong hợp đồng. Khi dòng tiền bị gián đoạn, vật tư không được đưa đến công trường đúng kế hoạch, kéo theo hàng loạt hạng mục phải dừng chờ.
Dòng tiền gián đoạn khiến vật tư, nhân lực và tiến độ thi công bị ảnh hưởng nghiêm trọng
Đối với các dự án quy mô lớn, chỉ cần chậm giải ngân 1–2 đợt thanh toán cũng có thể khiến tiến độ lùi từ vài tuần đến vài tháng, đặc biệt khi nhà thầu phải tạm dừng mua thép, bê tông hoặc thiết bị cơ điện có giá trị lớn. Ngoài kéo dài thời gian thi công, dự án còn phải gánh thêm chi phí quản lý công trường, lãi vay, chi phí thuê thiết bị và mất cơ hội đưa công trình vào khai thác đúng kế hoạch.
Làm thế nào để hạn chế chậm tiến độ xây dựng?
Không phải mọi nguyên nhân khiến dự án xây dựng bị kéo dài đều có thể loại bỏ hoàn toàn, nhưng phần lớn đều có thể được kiểm soát nếu chủ đầu tư chuẩn bị kỹ ngay từ đầu. Từ kinh nghiệm triển khai thực tế, các đơn vị thi công chuyên nghiệp thường áp dụng những giải pháp sau để đảm bảo công trình hoàn thành đúng tiến độ:
- Lập kế hoạch tiến độ ngay từ giai đoạn chuẩn bị: Xây dựng timeline chi tiết cho từng giai đoạn, xác định các công việc thuộc đường găng (Critical Path), mốc nghiệm thu và kế hoạch huy động nhân lực, máy móc, vật tư. Đây là cơ sở để kiểm soát tiến độ và xử lý kịp thời khi có phát sinh.
- Hoàn thiện hồ sơ thiết kế trước khi khởi công: Rà soát đầy đủ bản vẽ kết cấu, kiến trúc và MEP, xử lý các điểm xung đột giữa các bộ môn và hạn chế thay đổi thiết kế trong quá trình thi công để tránh phải dừng hoặc thi công lại.
- Lựa chọn nhà thầu có năng lực quản lý tiến độ: Ưu tiên các đơn vị có kinh nghiệm tổ chức thi công, điều phối nhân lực, quản lý nhà thầu phụ và kiểm soát tiến độ bằng quy trình rõ ràng, thay vì chỉ đánh giá dựa trên giá dự thầu.
- Kiểm soát vật liệu và chuỗi cung ứng: Lập kế hoạch mua sắm từ sớm, đặt trước các vật liệu có thời gian sản xuất hoặc nhập khẩu dài, theo dõi tồn kho và chuẩn bị phương án dự phòng để hạn chế gián đoạn thi công.
- Theo dõi tiến độ thường xuyên bằng báo cáo thực tế: Duy trì nhật ký công trình, báo cáo tiến độ theo tuần, đối chiếu khối lượng thực tế với kế hoạch và điều chỉnh ngay nhân lực hoặc thiết bị khi phát hiện hạng mục có nguy cơ chậm tiến độ.
Mỗi dự án đều có những đặc điểm riêng về quy mô, điều kiện thi công và yêu cầu kỹ thuật. Nhận diện sớm các nguyên nhân chậm tiến độ công trình sẽ giúp chủ đầu tư chủ động xây dựng phương án kiểm soát phù hợp, giảm thiểu rủi ro và đảm bảo hiệu quả triển khai. Hãy liên hệ Xây dựng Khải Minh để được tư vấn nguyên nhân khiến dự án xây dựng bị kéo dài, giải pháp và quản lý tiến độ tối ưu cho từng dự án.
CÔNG TY TNHH XÂY DỰNG KHẢI MINH JSC
- Website: https://xaydungkhaiminh.vn/
- Fanpage: https://www.facebook.com/xaydungkhaiminh
- Tiktok: https://www.tiktok.com/@xd_khaiminh.jsc
- Youtube: https://www.youtube.com/@xaydungkhaiminh2157
- HOTLINE: 0901 999 998
- Email: hungthinhkhaiminhgroup@gmail.com
